กรุงสุโขทัยก่อตั้งขึ้นประมาณ พ.ศ. 1781 โดยมีผู้นำสำคัญคือ พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ ซึ่งเดิมเป็นผู้นำเมืองบางยาง ได้ร่วมกับ พ่อขุนผาเมือง ทำการขับไล่อำนาจของขอมที่ปกครองสุโขทัยในขณะนั้นออกไป

        หลังจากนั้น พ่อขุนผาเมืองได้ยกสิทธิในการปกครองเมืองสุโขทัยให้แก่พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ ทำให้พระองค์ขึ้นเป็นกษัตริย์องค์แรก และสถาปนา กรุงสุโขทัย เป็นราชธานี ถือเป็นจุดเริ่มต้นของอาณาจักรไทยที่มีความเป็นอิสระ

       การปกครองของ กรุงสุโขทัย มีลักษณะสำคัญคือ “การปกครองแบบพ่อปกครองลูก” หรือเรียกว่า “ธรรมราชา” โดยกษัตริย์เปรียบเสมือนพ่อที่ดูแลประชาชนเหมือนลูก 

       พระมหากษัตริย์สุโขทัยมีบทบาทสำคัญในการสร้างความมั่นคง พัฒนาอาณาจักร และส่งเสริมศาสนาและวัฒนธรรม ทำให้สุโขทัยเป็นยุคเริ่มต้นของความเป็นไทยอย่างแท้จริง 

     เศรษฐกิจสุโขทัยเน้นเกษตรกรรมเป็นหลัก ควบคู่กับการค้าเสรีและการผลิตหัตถกรรม ทำให้บ้านเมืองมั่นคงและประชาชนอยู่ดีกินดี 

        สังคมสุโขทัยเป็นสังคมที่มีลำดับชั้น แต่ไม่เคร่งครัดมาก เน้นความสัมพันธ์แบบครอบครัว มีความเอื้อเฟื้อ และอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข 

       วิถีชีวิตสุโขทัยเน้นความเรียบง่าย พึ่งพาธรรมชาติ ยึดหลักศาสนา และมีความสามัคคีในชุมชน ทำให้สังคมสงบสุขและน่าอยู่